Dlaczego fałszywych? Ponieważ statystyki na temat pogryzień wyciąga się na po podstawie suchych danych, które nie odzwierciedlają wszystkich przypadków, a jedynie te, które wymagały interwencji rozmaitych służb. Co więcej, nie zestawia się takich wyników z obliczeniami dotyczącymi innych zagrożeń (np. ze strony ludzi czy sprzętów domowych). Więcej na ten temat można poczytać w książce Janis Bradley “Psy gryzą, ale balony i kapcie są bardziej niebezpieczne”.

Z badań opartych np. o raporty policyjne czy szpitalne można najczęściej wyczytać, że psy, które poważnie gryzą ludzi należą do dużych ras (chociaż czasem pojawiają się w takich zestawieniach też JRT, pudle, buldożki francuskie, shih tzu, a nawet YST), ale poza tym nie można nic więcej powiedzieć, ponieważ w każdym przypadku pogryzienia należy brać pod uwagę wiele czynników.

Dlaczego psy gryzą?

Czynniki, które wpływają na ryzyko ugryzienia przez psy (nie tylko dużych ras):

• stopień socjalizacji z ludźmi-wiek odstawienia od matki (i wynikający z niego stopień samokontroli emocji)
• sposób szkolenia i postępowanie w domu (wychowanie)
• ew. złe traktowanie (przemoc, brak zaspokojenia potrzeb behawioralnych i/lub bytowych)
• jakość nadzoru nad psem (np. w obecności dzieci)
• zachowanie ofiary (np. drażnienie psa, nieumiejętne obchodzenie się z psem)
• ew. predyspozycję genetyczną (np. potomstwo lękliwych lub agresywnych rodziców może być predysponowane do takich zachowań)
• stan zdrowia (np. ból obniża próg pobudliwości na bodźce

Mam nadzieję, że swego rodzaju “gwoździem do trumny” dla wszelkich zestawień ras psów uznawanych za niebezpieczne stanie się artykuł Kathleen Morrill i in. p.t. “Ancestry-inclusive dog genomics challenges popular breed stereotypes” opublikowany w kwietniu b.r. w Science. Bardzo ważnym wnioskiem z tego badania, opartym na analizie DNA 2155 psów jest to, że rasa psa nie ma znaczenia w przypadku takich cech jak próg agonistyczny, czyli tego jak łatwo pies zareaguje w przypadku zadziałania bodźca, który zwierzę odbiera za zagrażający lub sprawiający dyskomfort.

W ogóle rasa psa w pewnym stopniu odpowiada jedynie za 9% psich zachowań, z których najwyraźniejsza jest zdolność do poddawania się szkoleniu (tu przodują owczarki belgijskie malinois, wyżły węgierskie krótkowłose i oczywiście border collie), a także niezależność (w tym przypadku pierwsze miejsce na podium zajmuje basset hound, a za nim alaskan malamut i shiba inu…). Co ciekawe, znaleziono 11 regionów genomu wyraźnie związanych z niektórymi zachowaniami psów, jak np. skłonność do wycia, przyjacielskość wobec ludzi czy aportowanie zabawek, jednak te cechy nie są związane z konkretnymi rasami (chociaż oczywiście mogą być dziedziczone).

Odpowiadając na tytułowe pytanie – czy każdy nadaje się na opiekuna takiego psa jak rottweiler? Nie, nie każdy, podobnie jak nie każdy w ogóle nadaje się na opiekuna psa lub innego zwierzęcia. Ale to już zupełnie inny temat.

Główną bohaterką drugiego epizodu była siedemnastoletnia Pixi, zastraszona przez współlokatorki – Mię i Kiki do tego stopnia, że zaczęła mniej jeść i znalazła sobie inną, lepszą kuwetę, w postaci garderoby (cicho, ciemno, łatwo wsiąka). Zdecydowanie sytuacji nie poprawiało wyraźne rozdrażnienie Kiki spowodowane pojawianiem się obcych kotów w pobliżu domu (nęconych jedzeniem zostawianym przy garażu). Czy problem udało się rozwiązać? Przeczytaj więcej w moim poście \/

Wszystkie odcinki Sekretnego Życia Kotów można obejrzeć na VOD.

Do uroczystości należy się wszak przygotować – wielkie sprzątanie, gotowanie, słowem – przynamniej tygodniowa krzątanina. Wszystko to sprawia, że trudno pamiętać o porach karmienia kota, nie mówiąc już o zabawie czy pieszczotach. Dom staje na głowie, a kot wraz z nim. Hołubiony dotychczas pupilek zostaje odstawiony do kąta, a czas przeznaczony na wszystkie rytuały związane z doglądaniem kociej eminencji przejmuje odkurzacz. W rezultacie nasz kot jest przekonany o tym, że nadchodzi kataklizm.

Na pierwsze objawy stresu u naszego kota nie trzeba długo czekać. Wyraźnie da do zrozumienia, że o kimś tu zapomniano. Będzie chodził za opiekunem krok w krok i miauczał wniebogłosy. Większość opiekunów rozumie takie zachowanie nieco na opak. Dochodzą do wniosku, że kotu na pewno chce się jeść. Oczywiście, większość mruczków nie pogardzi dodatkowym smakołykiem, a opiekun jest przekonany, że trafnie odgadł pragnienie swojego podopiecznego.

Niestety, kot zostaje „zatkany” na krótko. Po chwili zwierzę znów zawodzi pod nogami opiekuna, który oczywiście nie ma dla niego czasu, więc kot czuje się ignorowany. Konsekwentne „niezauważanie” jakiegoś zachowania zwykle prowadzi do jego wyciszenia. Nie znaczy to jednak, że kot, tym razem milczący, pogodził się ze swoim losem. Gdyby opiekun nie był tak zabiegany, na pewno zauważyłby, że jego pupil nie drapie swojej drapaczki (lub drapie znacznie więcej niż dotychczas), nie kopie z takim zapałem w kuwecie, nie ociera się pyszczkiem o różne przedmioty. W ostateczności na ścianie pojawi się mokre, żółte malowidło, które w gorączce wiosennych porządków nie ujdzie jednak kotu na sucho. Skarcony, schowa się pod szafę, teraz już przekonany, że naprawdę jest się czego bać. A najgorsze dopiero nadejdzie.

Do pierwszych gości jeszcze daleko, ale tego dnia wiele kotów nie odważy się już wyjść z bezpiecznej kryjówki. Reszta schowa się tam na kilka godzin wraz z pierwszym dzwonkiem do drzwi. Oczywiście zdarzają się koty towarzyskie, te jednak stanowią rzadkość, większość osobników tego gatunku jest bowiem z natury nieśmiała. To genetycznie uwarunkowana cecha wynikająca z podwójnego statusu kota domowego: z jednej strony jest małym drapieżcą, z drugiej zaś – ofiarą dla większych drapieżników. Stąd bierze się podstawowa kocia zasada: „widzieć, a nie być widzianym”. Niekiedy ciekawość zwycięża i po jakimś czasie kot, zwłaszcza młody, przychodzi obwąchać przybysza i trochę poocierać się o jego rzeczy. Jest to bardziej prawdopodobne przy odwiedzinach pojedynczych gości. Na obecność twojego pupila pośród gwarnego tłumu raczej nie masz co liczyć. Jest przerażony wtargnięciem na jego terytorium tylu obcych ludzi, oszołomiony setkami nowych zapachów.

Przy przedłużającej się wizycie koty wymykają się ze swojej kryjówki, na przykład po to, aby chyłkiem skorzystać z kuwety albo z butów gości – niektóre zwierzęta w ten właśnie sposób sygnalizują swój stres. Inne uciekają się do bardziej radykalnych metod, atakując zasiedziałą rodzinę opiekunów. Do takich sytuacji dochodzi na szczęście rzadko. Zdarza się jednak, że kot ze strachu dostaje biegunki, wymiotuje lub oddaje bezwiednie mocz, nierzadko z krwią. Oczywiście warto wówczas wziąć pod uwagę również zatrucie pokarmowe lub ostre zapalenie trzustki, dość prawdopodobne przy mnogości zazwyczaj tłustych i mocno przyprawionych potraw wielkanocnych, nie zawsze dobrze upilnowanych.

Jak przygotować kota na święta? Potrzebna zbroja!

• Zadbaj o regularny, wręcz zrytualizowany tryb życia na długo przed świętami. Ustal swojemu kotu stałe pory posiłków, pieszczot oraz zabaw i nie zapominaj o nich nawet wtedy, jeśli masz do ugotowania jeszcze kilka dań.
• Zapewnij kotu dostęp do wysoko położonych kryjówek, na przykład szafy czy półek.
• Absolutnie nie wyciągaj kota na siłę z jego kryjówki, ani też nie przynoś na rękach do biesiadników.
• Zgłoś się do lekarza weterynarii specjalizującego się w terapii zaburzeń zachowania zwierząt – zwłaszcza jeśli wiesz, że twój kot źle reaguje na gości (np. zaczyna chorować na śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego, którego częstym objawem jest krwiomocz).
• Włącz dyfuzor rozpylający kocie feromony twarzowe. To również powinno nieco uspokoić twojego zwierzaka.
• Umil ten dzień kotu i gościom muzyką klasyczną.To nie żart – muzyka klasyczna nie tylko łagodzi obyczaje, ale również uspokaja koty!

Stosując się do tych zaleceń stworzysz twojemu kotu psychiczną zbroję, która da mu poczucie bezpieczeństwa w tym trudnym dla niego czasie.

Chcesz dowiedzieć się więcej o tajemniczych ścieżkach, którymi wędrują koty?

Dlaczego psy wyją?

Bardzo często po prostu się nudzą. Są psy, które chętnie wyją akompaniując przejeżdżającym karetkom. Dlatego podstawową, absolutnie podstawową sprawą jest to, żebyś nagrał zwierzę podczas swojej nieobecności. Często okazuje się, że zwierzę ma problem z rozłąką, a szczekanie lub wycie może być objawem lęku separacyjnego związanego z nieobecnością właścicieli. Musimy zrozumieć dlaczego Twój pies podczas nieobecności zachowuje się w ten czy inny sposób.

Psy mogą wokalizować również z powodu wielu chorób. Pies będzie popiskiwał albo wył jeśli odczuwa ból. To samo jeśli pies ma kłopot z nietrzymaniem moczu czy kału z przyczyn somatycznych. Choruje np. na chorobę Cushinga, na cukrzycę, czuje ogromny dyskomfort z powodu tego, że nie może wyjść na dwór i to też może powodować wokalizację.

Czy można oduczyć psa wycia i szczekania?

Niektórzy opiekunowie próbują rozmawiać ze swoim psem przez skype’a albo inne komunikatory. Lęk separacyjny ma jednak bardzo głębokie podłoże i samo powiedzenie psu czegoś miłego przez Internet nie załatwia sprawy. Tutaj potrzebna jest konsekwentna terapia, sukcesywne i stopniowe przeciwwarunkowanie. Trzeba również odwrażliwić psa na bodźce związane z wychodzeniem właściciela. Czasami potrzebna jest farmakoterapia. Dlatego każde zwierzę należy dobrze zbadać i wykluczyć choroby somatyczne. Jeżeli problem z nadmierną szczekliwością wynika tylko z zachowania terytorialnego psa, warto zacząć od ograniczenia widoku na przechodniów.

Czego unikać w terapii?

Ludzie kupują różnego rodzaju obroże, kolczatki,zdarza się nawet przecinanie strun głosowych. Trzeba jasno powiedzieć, że to ostatnie rozwiązanie jest w Polsce nielegalne. Brak możliwości szczekania dla psa oznacza kalectwo. Pies potrzebuje wokalizacji do komunikacji nie tylko z innymi psami, ale i z ludźmi.

Odradzam również obroże antyszczekowe, nawet jeśli nie są to obroże elektryczne, ale zawierające tak zwany olejek z citronelli. Znowu jest to krzywdzące dla psa. Obroża nie spowoduje, że pies przestanie cierpieć z powodu rozłąki, a ten problem tylko się pogłębi. Do stresu wynikającego z nieobecności właściciela, pies dodatkowo otrzymuje nieprzyjemne bodźce.Niektóre psy radzą sobie w ten sposób, że przestają szczekać, ale zaczynają siusiać czy niszczyć, bo frustracja lub lęk w dalszym ciągu u nich występuje.

Czy Twój pies też za głośno szczeka podczas Twojej nieobecności? Czy przeszkadza Ci pies sąsiada? Napisz w komentarzu jeśli zdarzyła Ci się podobna sytuacja.

Chcesz dowiedzieć się więcej o tajemniczych ścieżkach, którymi wędrują koty?

Dla wielu osób określenie “stary pies” lub “stary kot” może być zaskoczeniem. Tymczasem psy ras dużych i olbrzymich mogą wkraczać w podeszły wiek już w 5-6 roku życia. O kotach seniorach mówimy kiedy przekraczają próg 9 lat. 

U psa łatwiej rozpoznać, że coś mu dolega. Kot będzie próbował ukryć wszelkie oznaki słabości. Dlatego bardzo ważne jest, żeby zwracać
uwagę na zmiany w zachowaniu u naszych podopiecznych.

Jakie objawy będą wskazywać, że zwierzę wkracza w podeszły wiek? Czy można poprawić komfort życia naszych pupili? Jak sprawić by pies i kot mógł na starość cieszyć się dobrym samopoczuciem? Jak pomóc psu z zespołem zaburzeń poznawczych? O tym opowiadam w audycji “Dajesz radę” w Programie 4 Polskiego Radia.

Chcesz dowiedzieć się więcej o tajemniczych ścieżkach, którymi wędrują koty?

1. Adoptuj szczenię, które ukończyło przynajmniej 7 tygodni.
2. Dowiedz się, czy szczenię stale przebywało z matką i rodzeństwem.
3. Zapytaj o zachowanie rodziców szczenięcia, zaobserwuj zachowanie matki szczeniąt.
4. Adoptuj szczenię tylko z pewnego źródła. Unikaj tzw. pseudohodowli, w których zwierzęta trzymane są w skandalicznych warunkach. Wówczas mogę być niedożywione, pozbawione opieki lekarskiej i kontaktu z otoczeniem. Podejrzana powinna być już sytuacja, w której hodowca nie chce pokazać ci swojej hodowli, a proponuje przywiezienie szczenięcia do domu.
5. Dowiedz się, jakim zabiegom lekarsko-weterynaryjnym było poddawane do tej pory szczenię.
6. Zapytaj o dotychczasowy kontakt szczenięcia z otaczającym je światem: innymi psami i zwierzętami innych gatunków, ludźmi, samochodami, hałasem, ruchem ulicznym itp.
7. Pamiętaj, że socjalizacja ma równie istotny wpływ na życie psa jak zmniejszanie ryzyka zarażenia chorobami zakaźnymi. W okresie szczepień nie wolno izolować szczenięcia od otaczającego świata ponieważ brak socjalizacji prowadzi do często nieodwracalnych zmian w zachowaniu, w tym występowania agresji. 
8. Jeżeli posiadasz szczenię uratowane z pseudohodowli, chore, lękliwe lub adoptowane zbyt wcześnie (poniżej 7 tygodnia życia) koniecznie zwróć się o pomoc do lekarza weterynarii specjalizującego się w terapii zaburzeń zachowania. Zapytaj w jaki sposób postępować, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia lub pogłębienia się zaburzeń zachowania u twojego psa.
9. Jeżeli nie chcesz, by twój pies był w przyszłości lękliwy lub agresywny sam nie stosuj agresji w jego wychowaniu. Jeżeli możesz, zapisz szczenię do psiego przedszkola.
10. Pamiętaj, że zapewnienie psu przewidywalnego otoczenia: stałych, konsekwentnie przestrzeganych zasad, regularnych pór spacerów, posiłków i zabaw znacznie zmniejsza ryzyko występowania zaburzeń zachowania.

Chcesz dowiedzieć się więcej o tajemniczych ścieżkach, którymi wędrują koty?

Zapraszam do wysłuchania reportażu, wyemitowanego w radiowej “Trójce”. Materiał został przygotowany przez red. Tomasza Jeleńskiego, któremu serdecznie dziękuję za rozmowę i udostępnienie materiału!
Pobierz nagranie rozmowy (mp3, 3 MB)

Chcesz dowiedzieć się więcej o tajemniczych ścieżkach, którymi wędrują koty?